MIRËNJOHJE EDHE BASTUNËVE STËRGJYSHORË-Shkruan;Çerkin BYTYÇI

(Nga gurra e shpirtit për Hoçën tonë)

Sa më larg më çon udha, aq më thellë më kthen kujtesa. Ka një ligj të pashkruar që udhëtimi nuk na largon nga vendlindja, por na e zbardh më qartë praninë e saj. Ajo nuk është thjesht një pikë në hartë, por një mënyrë të qenuri, një frymë që na shoqëron edhe atëherë kur mendojmë se kemi ikur.

Vendlindja ime nuk është e madhe në përmasa, por është e pafundme në përjetim. Ajo nuk matet me hapësirë, por me thellësi. Në të janë mbledhur zëra, hapa, kujtime, sakrifica, një univers i tërë i heshtur që flet vetëm për ata që dinë ta dëgjojnë. Dhe sa herë që rikthehem në të, qoftë edhe vetëm me mendje, ndiej se nuk po kthehem diku, por po rikthehem tek vetja.

Në fillesat e mia qëndrojnë njerëz të thjeshtë, por të mëdhenj në përmasën e shpirtit. Ata nuk lanë pas libra të shkruar, por jetuan si tekste të gjalla të dinjitetit dhe qëndrueshmërisë. Në mundimet e tyre kishte një urtësi të heshtur, një përulësi që nuk kërkonte lavdi, por vetëm vazhdimësi. Dhe kështu, pa bujë, ngritën themele që nuk duken, por mbajnë gjithçka.

Ne, pinjollët e tyre, ecim mbi këto themele shpesh pa e ndier peshën e tyre. Rrugëtojmë drejt horizonteve të reja, të joshur nga mundësitë, duke harruar se çdo hap përpara është i mundur falë një rruge të hapur më parë. Ndoshta nuk kemi gjithmonë guximin për të ndërtuar mbi to me të njëjtën madhështi. Ndoshta jemi më shumë kalimtarë sesa krijues. Por kjo nuk e zbeh atë që kemi trashëguar, përkundrazi, e bën edhe më të shenjtë përgjegjësinë tonë.

Ka shumë vende në botë, secili me historinë dhe bukurinë e vet. Dhe unë i shoh, i prek, i përjetoj me kureshtje e respekt. Por gjithmonë mbetet një filtër i padukshëm përmes të cilit i kuptoj, ai i vendlindjes sime. Sepse aty mësova të ndiej, aty mësova të dalloj, aty mësova të jem.

Dhe në thelb të kësaj ndjenje qëndron mirënjohja. Një mirënjohje e qetë, e thellë, që nuk ka nevojë për fjalë të mëdha. Një përkulje e brendshme ndaj atyre që na paraprinë, që mbajtën mbi supe kohën dhe e shndërruan në rrugë për ne.

Madje edhe ndaj atyre simboleve të heshtura që i shoqëruan – bastunëve stërgjyshorë. Sepse ata nuk janë vetëm shenja të moshës, por dëshmi e qëndrueshmërisë. Janë kujtesa e rrugëve të gjata, e barrës së jetuar dhe e dinjitetit të mbajtur deri në fund. Në to mbështetet jo vetëm trupi i lodhur, por edhe historia që nuk u rrëzua kurrë.

Në një botë që nxit harresën dhe nxitimin, ndoshta akti më i madh i ndërgjegjes është të kujtosh. Të ndalesh. Të përkulesh. Të pranosh se nuk je fillimi, por vazhdimi.

Dhe ndoshta, në fund të çdo udhëtimi, kuptojmë se rruga më e rëndësishme nuk është ajo që kemi bërë përpara, por ajo që na ka sjellë deri këtu.

Dhe, kahdo që shkoj, vendlindjen e mbaj në zemër dhe ëmbëlsisht e kujtoj!

Çerkini, 26.03.2026/QendraPress/