Libri ”I Loved Life” (E dashurova jetën), me 50 poezi të zgjedhura nga krijimtaria e Kujtim R. Hajdarit, përkthehet nga anglishtja në gjuhën spanjolle ”AMÉ LA VIDA”.

                     Ky është përkthimi i dytë pas atij në gjuhën arabe. Të dy përkthimet janë bërë nga përkthyesja e talentuar dhe e mirënjohur në arenën letrare ndërkombëtare, Taghrid Bou Merhi, poete, shkrimtare, intervistuese, përkthyese, xhornalist dhe autore e letërsisë për fëmijë si dhe promovuese e palodhur e shumë krijuesve nga vende të ndryshme të botës duke krijuar ura të rëndësishme ndërkulturore. Librin do ta gjeni në Amazon si libër të zakonshëm dhe si e-book (E-Kindle) * Nga Taghrid Bou Merhi Rreth librit ”E DASHUROVA JETËN” të Kujtim R Hajdarit, të përkthyer nga unë në gjuhën spanjisht nga anglishtja. HYRJE Poezia është gjuha që kapërcen kufijtë e fjalëve, hapësira ku njeriu takohet me vetveten dhe me botën që e rrethon. Që kur njerëzimi zbuloi aftësinë për të shprehur emocionet e tij më të thella, poezia ka qenë zëri i shpirtit atëherë kur gjuha e përditshme nuk arrin të përmbajë peshën e përvojës njerëzore. Ajo është pasqyra që pasqyron ëndrrat dhe dhimbjet e njeriut, frikërat dhe shpresat e tij, mërgimin dhe përkatësinë, si edhe kërkimin e tij të vazhdueshëm për kuptim dhe bukuri. Përmes figurës poetike, ritmit dhe simbolit, poetët, gjatë gjithë historisë, i kanë shndërruar çastet kalimtare në kujtesë të përjetshme, duke u dhënë emocioneve individuale një përmasë universale, të përbashkët për zemrat njerëzore, përtej dallimeve mes gjuhëve dhe kulturave. Poezia ka qenë gjithmonë një urë lidhëse mes kohëve dhe vendeve, duke e përcjellë zërin njerëzor nga një brez në tjetrin dhe nga një atdhe në tjetrin. Poezitë e poetëve të mëdhenj nuk kanë mbetur kurrë të mbyllura brenda gjuhëve të tyre origjinale, sepse u janë drejtuar thelbit të qenies njerëzore, atij thelbi të përbashkët ku të gjithë takohen përballë dashurisë, vdekjes, shpresës, ëndrrave dhe kërkimit të paqes. Për këtë arsye, përkthimi poetik është shndërruar në një nga mjetet më të rëndësishme për ruajtjen e këtij dialogu të përhershëm mes shpirtrave, duke i dhënë poezisë një jetë të re në një gjuhë tjetër dhe duke hapur horizonte më të gjera komunikimi e ndikimi. Nga ky këndvështrim vjen vëllimi poetik “E dashurova jetën” i poetit shqiptar Kujtim Hajdari, një titull që përmbledh një filozofi të plotë dhe një këndvështrim të thellë mbi ekzistencën. Titulli është një çelës për të hyrë në botën e brendshme të poetit, një botë e mbushur me përsiatje, mall, mahnitje dhe një përkushtim të thellë ndaj bukurisë së jetës, pavarësisht dhimbjes dhe përvojave të vështira që ajo mund të përmbajë. Poema që mban të njëjtin titull zbulon një shpirt njerëzor që ka zgjedhur ta përqafojë ekzistencën me të gjitha kundërthëniet e saj dhe të kërkojë dritën edhe në çastet e rrethuara nga errësira. Në këtë poemë shfaqet dashuria e thellë për jetën që nga çastet e para të ekzistencës, që nga fëmijëria dhe mahnitja e parë përballë universit, duke kaluar nëpër etapat e ndryshme të jetës, me gëzimet dhe plagët e saj. Poeti nuk e sheh jetën si një udhë të lehtë; ai i njeh barrët dhe betejat e saj dhe, megjithatë, vendos ta dojë, sepse vlera e jetës qëndron në aftësinë e saj për t’i ofruar njeriut mundësinë të ndiejë, të përjetojë dhe të ëndërrojë. Ky kremtim i jetës na kujton zërat e poetëve të mëdhenj që e bënë ekzistencën një arsye për meditim, si poeti gjerman Gëte, i cili e pa jetën si një lëvizje të pandërprerë drejt dijes dhe bukurisë, dhe poeti kilian Pablo Neruda, i cili kremtoi hollësitë e gjërave të thjeshta dhe u dha atyre një prani poetike të pavdekshme, së bashku me poetë të tjerë që e shndërruan poezinë në një hapësirë të përsiatjes së thellë mbi njeriun dhe botën. Ky vëllim poetik bashkon universe të shumta, ku ndërthuren temat e dashurisë, humbjes, kujtesës, atdheut, mërgimit, fëmijërisë, vdekjes dhe shpresës. Në poezi të tilla si “Jehona të dashurisë”, “Kur mungon” dhe “Ndoshta një ditë”, gjejmë praninë e emocionit njerëzor në gjithë butësinë dhe sinqeritetin e tij, ku dashuria shndërrohet në një kujtesë që banon në shpirt dhe kapërcen kufijtë e kohës. Në poezi të tjera, si “Plagët e luftës” dhe “Të dy i ngjajmë njëri-tjetrit, hënë e dashur”, poeti u afrohet plagëve të mëdha të njerëzimit, duke skicuar pamje prekëse të luftërave dhe të vuajtjeve të të pafajshmëve, si dhe duke zbuluar një zemër poetike thellësisht të ndjeshme ndaj dhimbjes së të tjerëve. Natyra zë gjithashtu një vend thelbësor në këtë përmbledhje, ku pemët, deti, pranvera, hëna, zogjtë dhe lulet shndërrohen në simbole poetike, që përmbajnë kuptime më të thella se prania e tyre e jashtme. Për Kujtim Hajdarin, natyra nuk është vetëm një skenë ku zhvillohen ngjarjet; ajo është bashkëudhëtare e dialogut të brendshëm të poetit, pasqyron gjendjet e tij emocionale dhe ndan me njeriun gëzimet e hidhërimet e tij. Në poezi të tilla si «Çdo pranverë», «Simfonia e blusë» dhe «Këngë», elementet e natyrës shndërrohen në një gjuhë të dytë, e cila shpreh mallin, bukurinë dhe kërkimin e qetësisë shpirtërore. Temat e atdheut dhe të mërgimit shfaqen gjithashtu me forcë në këtë përmbledhje, duke zbuluar një mall të thellë për vendin e parë, për rrënjët dhe për kujtimet që koha nuk mund t’i fshijë. Poezi të tilla si «Do të të lë përsëri, o atdheu im» dhe «Fshati i braktisur» dëshmojnë një marrëdhënie të thellë midis njeriut dhe tokës së lindjes së tij, si edhe dhimbjen që shoqëron largimin dhe distancën. Në poezinë e tij, atdheu nuk është vetëm një hapësirë gjeografike; ai është një pjesë thelbësore e identitetit njerëzor, e kujtesës dhe e tipareve të shpirtit. Përsa i përket stilit poetik të Kujtim Hajdarit, ai karakterizohet nga një ekuilibër i brishtë midis thjeshtësisë dhe thellësisë. Poeti përdor një gjuhë të qartë poetike, të pasuruar me figura të fuqishme dhe me nënkuptime të gjera. Ai ndërton skena poetike që i mundësojnë lexuesit të shohë, të dëgjojë dhe të ndiejë, ndërsa përdor simbole natyrore dhe njerëzore për t’u dhënë poezive të tij përmasa filozofike dhe meditative. Interesimi i tij për pyetjet e mëdha të ekzistencës, si kuptimi i jetës dhe i vdekjes, ndikimi i kohës, fuqia e dashurisë dhe brishtësia njerëzore përballë vuajtjes, zbulon një poet që nuk kufizohet vetëm në përshkrimin e përvojës, por kërkon të arrijë thelbin e saj. Poeti ka zgjedhur tema që prekin qenien njerëzore kudo që ajo ndodhet, duke bërë të mundur që poezitë e tij të kapërcejnë kufijtë gjeografikë dhe gjuhësorë. Dhimbja që ai shpreh është një dhimbje njerëzore e përbashkët, dashuria që ai kremton është një gjuhë universale, ndërsa shpresa e pranishme në vargjet e tij është një nevojë që banon në çdo zemër. Kjo aftësi për të prekur emocionet e përbashkëta njerëzore përbën një nga cilësitë thelbësore të poezisë së vërtetë. Unë, poetja dhe përkthyesja libanezo-braziliane Taghrid Bou Merhi, ndihem e nderuar dhe e lumtur që e kam përkthyer këtë vëllim poetik të poetit shqiptar Kujtim Hajdari në gjuhën spanjolle, pasi më parë e kisha përkthyer në gjuhën arabe. E kam ndërmarrë këtë punë e nxitur nga bindja ime e thellë se përkthimi është një element thelbësor dhe i domosdoshëm në takimin ndërmjet kulturave dhe në afrimin e popujve. Ai është një urë nëpër të cilën udhëtojnë idetë, emocionet dhe shprehjet krijuese nga një gjuhë në tjetrën dhe nga një zemër në tjetrën. Përkthimi letrar është një udhëtim drejt thellësisë së tekstit, i cili synon të përcjellë shpirtin, bukurinë dhe ritmin e tij të brendshëm, duke ruajtur emocionet dhe imazhet poetike, në mënyrë që teksti t’i mbërrijë një lexuesi të ri me thelbin e tij njerëzor dhe vlerën e tij artistike. Ky udhëtim përmes poezive të Kujtim Hajdarit ka qenë një eksplorim i një bote të pasur me emocione, imazhe dhe pyetje njerëzore. Shpresoj që ky vëllim poetik të gjejë vendin e vet ndërmjet dashamirësve të poezisë dhe që ky përkthim të ndihmojë në paraqitjen e një zëri të veçantë poetik te lexuesit e gjuhëve spanjolle dhe arabe, duke forcuar urat e komunikimit kulturor ndërmjet Shqipërisë, botës arabe dhe mbarë botës. I uroj poetit Kujtim Hajdari një udhë të mbushur me suksese dhe vlerësime në krijimtarinë e tij letrare, si dhe që poezitë e tij të vazhdojnë të mbërrijnë në zemrat e lexuesve, duke përcjellë me vete mesazhe dashurie, njerëzie dhe bukurie, e duke ndriçuar rrugën drejt një bote me më shumë afërsi, mirëkuptim dhe paqe. Nga Taghrid Bou Merhi/QendraPress/